Այսօր բուռն կերպով քննարկվում է գիտելիքահենք տնտեսության զարգացման և նրա առանձնահատկությունների մասին: Ոմանց մոտ գիտելիքահենք տնտեսությունը մեծ հնարավորությունների փուլ է, ոմանց մոտ անհեռանկարային տնտեսություն: Ինչևէ, չենք փորձի ոչ մեկի կարծիքը պարտադրել մյուսին, այլ կփորձենք որոշակի տվյալներ և փաստեր արձանագրելով, ներկայացնել գիտելիքահենք տնտեսության առանձնահատկությունները:
Չհիմնվելով տարբեր գիտահետազոտական փաստերի և զեկույցների վրա /դրանց կանրադառնանք այլ հոդվածների մեջ/ փորձենք ուղղակի պարզ հաշվարկների և տվյալների միջոցով ներկայացնել Լոձի /քաղաք Լեհաստանում/ տնտեսական անցյալը և ներկան՝ նշելով գիտակրթական հաստատությունների դերն ու նշանակությունը նրա կյանքում:
Լոձը գտնվում է Լեհաստանի կենտրոնական մասում, Վարշավայից մոտ 135կմ հարավ արևմուտք, համարվում է Լեհաստանի երրորդ քաղաքը բնակչոթյան թվաքանակով:
Նախկինում, խորհրդային և մինչխորհրդային տարիներին Լոձը բացառապես հայտնի էր իր տեքստիլ արդյունաբերությամբ: Քաղաքում տարբեր ժաանակաշրջաններում կառուցվել ենբազմաթիվ արդյունաբերական կենտրոններ, որոնցից շատերը մինչև այսօր էլ կանգուն են: Արդյունաբերական ժամանակաշրջանում Լոձը զարգանում էր ամբողջ թափով, սակայն դեպքերի բերումով տեքստիլ արդյունաբերությունը Լոձում այլևս շահավետ չէր: Իրար հաջորդելով
սկսվեցին փակվել արդյունաբերական կենտրոնները, հարյուրավոր արդյունաբերական կենտրոններից
աշխատում էին միայն մի քանիսը, այն էլ սակաթիվ աշխատուժով:
Բնականաբար, այս պարագայում դժվար չէ պատկերացնել, թէ ինչ կատարվեց քաղաքում՝ աղքատություն,
բնակչության արտագաղթ: Սակայն այս ամենը չհանգեցրեց քաղաքի
անկմանը, ինչպես դա լինում է շատ ու շատ քաղաքներում: Հասկանալով որ այլևս արդյունաբերական
ուղիով քաղաքը հնարավոր չէ զարգացնել, իշխանությունները ձեռնամուխ եղան նոր ուղինների փնտրմանը: Այդ նոր ուղիններից մեկն էլ հանդիսացավ գիտակրթական հաստատությունների հիմնումը և զարգացումը:
Այսօր Լոձի Համալսարանը, հատկապես տնտեսագիտական ֆակուլտետը, համարվում է Լեհաստանի առաջավոր համալսարններից մեկը: Այստեղ սովորելու են գալիս հազարավոր ուսանողներ թե՛ Լեհաստանից, թե՛ արտասահմանից:
Այսպես, արտասահմանյան մի շարք ծրագրերով, այդ թվում նաև ERASMUS MUNDUS, ERASMUS+, Studium Europy Wschodnie և այլն, սովորելու են գալիս հազարավոր ուսանողներ:
Ուսանողների համար ստեղծված են լավագույն պայմաններ և ապրելու և սովորելու համար: Միայն քաղաքի կենտրոնից 5կմ հեռավորության վրա առանձնացված տարածքում գործում է 14 ուսանողական հանրակացարան, որոնք աշխատում են խիստ ծանրաբեռնված:
Յուրաքանչյուր հանրակացարանում միջինում կարող է մնալ 1000-1200 ուսանող, այսինքն միայն ուսանողական
այդ փոքրիկ ավանում մնում է մոտ 15000 ուսանող: Ուսանողներ, որոնց մեծ մասը տարբեր ծրագրերի շրջանակներում են գտնվում Լեհաստանում:
Ծրագրի շրջանակներում ստանում են կրթաթոշակներ 300-1800 Եվրո, միջինը ընդունենք 900 եվրո /հաշվի առնելով որ բարձ կրթաթոշակ ստացողների տեսակարար կշիռը փոքր է/:
15000 հազար ուսանողներից ամենաքիչը 4000 ուսանող ստանոմ է վերոնշյալ կրթաթոշակները, իսկ դա նշանակում է, որ միջինում, քաղաքի բյուջե է մտնում, կամ քաղաքի դրամային շրջանառության մեջ է մտնում ամսեկան 3,6մլն Եվրո, ինչը զգալի ներդրում կարող է համարվել քաղաքի համար:
Սա միայն այն փոքր մասն է, որ ցանկանում ենք ներակայցնել ձեր ուշադրությանը, այն էլ հպանցիկ կերպով, առանց որևէ էական հետազոտությունների և մասնագիտական
վերլուծությունների:
Տվյալների առավել անրամասն վերլուծության, գիտության ազդեցության, զարգացման հեռանկարների և այլնի մասին մանրամասն կներկայացնենք հետագա հոդվածներում, որոնք նվիրված կլինեն Լոձ քաղաքին, որպես գիտելիքահենք տնտեսություն:
Որպես վերջաբան նշենք, որ Լոձի համալսարանն ունի 45000-ից ավելի ուսանող: Հետևությունները թողնում ենք ձեզ:
Սարատիկյան Նարեկ
